“Thức dậy khi trời chưa mở mắt!"
- Em. Anh đếm được một trăm bốn mươi sáu kiểu ngủ đấy – Anh quay lại chỗ tôi ngồi, gương mặt hí hửng (hay giả bộ có vẻ hí hửng) của một đứa trẻ.
Tôi lườm anh trong bóng tối lờ nhờ trên một toa tàu. Và chắc là anh không thấy được môi tôi đang khẽ cười một cách giễu cợt.
- Xì. Có thế thôi à?
Anh ngồi xuống bên cạnh. Tôi tưởng tượng ra gương mặt tiu ngỉu của anh mà tự thấy hả hê vì tranh hơn thua được một câu nói. Thật ra thì anh chả thèm chấp tôi làm gì, một đứa bé con. Tôi biết thừa anh chẳng rỗi hơi đi đếm thế ngủ của người ta, chỉ là một cái cớ biện minh cho việc xuống cuối toa để nhâm nhi khói thuốc lá. Cái thú có lẽ không còn là thú vui nữa mà là thú khổ sở đến phát cuồng lên khi không được hút. Tôi nhớ những ngày cách đây năm năm, lúc chỉ dám đi tàu chợ, loại vé rẻ nhất, toa tàu lắc lư rất mạnh còn toilet thì hôi bẩn, thế mà anh cũng chịu khó đi xuống cuối toa, cạnh ngay toilet chỉ để mà được đứng hút một điếu thuốc. “Rõ hâm!” – Tôi lẩm bẩm rồi bật cười chính mình. Vậy mà tôi có những ngày ngẩn ngơ nhớ cái gương mặt hơi nhăn lại khi hút thuốc, nhớ đến quay quắt cái mùi hăng hăng gắt ở anh.
Trước chỗ ngồi có một chiếc bàn nhỏ, anh úp mặt vào cánh tay mà ngủ, ngoan lành như cậu sinh viên ngủ gật trong giờ giảng về văn hóa di sản của anh.
 |
| Minh họa của Thúy Hằng |
Tính tôi khó ngủ, bỗng dưng có một trò chơi mới do anh gợi ý. Tôi ngắm những người khác ngủ. Tự nhủ, ừ, có khi anh nói đúng, một trăm bốn mươi sáu kiểu ngủ? Tôi chỉ mới nhìn những người trước mặt và bên cạnh, vậy mà cũng đã thấy mỗi người một vẻ. Anh chàng nằm dài trên băng ghế trước mặt (vì chiếc ghế cạnh bên trống người), bụng căng phễnh lên, hơi thở phì phò, gương mặt lúc ngủ trông cũng rất thư thái. Ngồi chếch ở hàng ghế bên kia là người đàn bà cùng quê tôi. Chị gầy xo, ra Hà Nội mổ tách khối u. Dáng ngồi co ro gác cả hai cái chân như cẳng cò lên hẳn trên ghế mà ngủ, miệng há hốc ra, mệt mỏi.
Tôi thở dài nhìn ra ngoài. Làm gì mà thấy được bầu trời! Màn đêm đen đặc bên ngoài như một lớp tráng khiến cho cửa kính thành tấm gương lại phản chiếu những người lờ nhờ bên trong. Tôi áp sát vào ngắm gương mặt mình, cái bầu bĩnh căng tròn chưa một gợn nhăn. Thì hai mươi tư tuổi đào đâu ra nếp nhăn cơ chứ? Nhân vật ngồi cạnh tôi, mặt đang úp vào cánh tay kia, ba mươi tư tuổi có thể hơn mà trong cái lúc sáng ít tối nhiều này trông cũng chẳng khác gì một chàng trai bẻ gãy sừng trâu của thời mười bảy. Đẹp trai thật đấy. Tôi cười rinh rích thành tiếng nghĩ đến vẻ mặt thất vọng của mình vào sáng hôm sau khi chàng hiện ra với gương mặt lấm tấm rỗ, men răng ố vàng hay đen xỉn vì thuốc.
Tôi nhấp nhổm đứng lên cho đỡ ê ẩm mông do ngồi nhiều. Tàu lắc mạnh, theo quán tính, tôi vung cánh tay ra và lỡ đập vào người cậu bé ngồi dãy ghế bên cạnh. Em tỉnh dậy nhìn, không hiểu chuyện gì. Tôi đưa tay tay ra, nói khẽ: “Xin lỗi, chị không cố ý”. Cậu bé cười. Anh chàng bụng phễnh trước mặt cũng đã dậy sau cú lắc mạnh của con tàu, đưa tay ra hiệu nhường chỗ ngủ cho tôi. Kể ra có được chỗ ngả lưng trên một băng ghế dài như thế là một cái sướng mà chỉ có những ai đã phải ngồi hai ngày hai đêm từ Bắc vào Nam trên một toa tàu cũ kỹ sắp đến thời thanh lý mới hiểu được. Tôi mỉm cười, ánh mắt rất biết ơn (dù chẳng ai trông thấy điều này đâu), và từ chối.
Những đường gân xanh lờ mờ vài sợi trên bầu trời, chắc chừng một, hai tiếng nữa mới sáng hẳn. Anh vẫn đang úp mặt vào cánh tay mà ngủ. Tôi cúi xuống, ôm lấy mái tóc anh, vò miết như một nụ hôn rất vội. Anh hé mắt hỏi:
- Gì vậy em?
- Không có gì.
Tôi giả bộ ngó lơ ra bên ngoài. Những ráng hồng rải nhẹ trên mặt ruộng xâm xấp nước. Trời sắp sáng rồi.
Anh nhìn theo hướng mắt tôi đang chăm chú. Mặt cũng thẫn thờ (chẳng biết là vì thèm thuốc lá hay vì “mấy tháng rồi anh mới được đón bình minh” – như anh nói).
Tôi lại nhìn sang chếch mé ghế bên kia, chị cùng quê đã không ngồi co ro trên ghế nữa mà trải hẳn giấy báo ra sàn mà nằm. Người khách ghế bên cạnh nghiễm nhiên được tùy ý sử dụng cả hai chiếc ghế, cũng thả người nằm xuống mà ngủ chứ không ngồi gà gật như lúc nãy.
Tôi nhìn ra. Lá lúa chưa hẳn màu xanh, cái tối vẫn đang ôm lấy mọi thứ. Lác đác người đã ra ruộng làm… Dáng người thất thểu. Ngoài kia người ta đang lo miếng ăn. Còn trong này thì mệt nhoài giấc ngủ.
Xình xịch xình xịch…
Con tàu vẫn cứ chạy đều đặn cái bản ca cũ mèm và dở tệ của nó, thi thoảng rùng mình mà bất cần biết đến những suy nghĩ trôi trong đầu đám hành khách.
Ngoài kia người ta đã ra đồng kiếm miếng cơm manh áo. Người ta cũng chỉ nói tranh giành nhường nhịn nhau cái ăn cái mặc. Trước giờ tôi chưa nghe ai nói về cái sự tranh nhường giấc ngủ. Nhưng ở trên một toa tàu đêm, dù người ta không nói đến thì sự đó vẫn đang diễn ra. Có những người nhường nhịn quan tâm thì cũng có những người bủn xỉn lấn nhau từng centimet chỗ nằm ngồi. Tôi nhìn một người đàn bà dáng thấp đậm đang mắng sa sả cô bé con lỡ tàu phải mua ghế phụ còn tuổi mải ăn mải ngủ dựa ké ghế, lời lẽ nặng nề. Tôi im lặng và vờ như dửng dưng. Không phải là tôi không thương cảm hay không muốn can thiệp. Chỉ là tôi sợ phiền toái, sợ đụng độ đấu khẩu với người đàn bà thô lỗ kia. Cuộc sống của mình đã lắm nỗi lo lắng rồi, rước thêm nữa chi… Tôi đối đãi với đời như thế. Trong những bài báo, là người viết, tôi vẫn cứ lên án, chỉ trích sự thờ ơ vô tâm của người này người kia, như vụ tai nạn của một đứa bé con hai tuổi mà những người lưu thông trên đường vội vã đi qua như chẳng thấy gì, như những học sinh xứ trai thanh gái lịch đất Tràng An mà ngồi nhiếng mắt thản nhiên nhìn cô bạn cùng trường bị đánh đấm dã man ngay trước mình chừng hai mét. Ôi! Cả một xã hội dửng dưng, riêng gì tôi?
Ngày mai, tôi và anh đã ở phương trời khác, xa Hà Nội một thuở gắn bó với biết bao kỷ niệm tuổi trẻ để bước vào một miền phóng khoáng lòng đất và người. Sài Gòn nơi ấy có phải là nơi chúng tôi sẽ dừng lại cho những nỗi tính toan, biết bao giờ mới ổn định thực sự để dám mơ về ngôi nhà và những đứa trẻ.
Một trăm bốn mươi sáu kiểu ngủ trên một toa tàu đêm như anh nói không biết ai thiện ai ác… Tôi chỉ thấy mệt nhoài. Chả thèm quan tâm gì ai, mà để làm gì? Những ráng hồng tự đan lúc nào trên màn trời cách đây mấy tiếng hẵng còn tối đen như mực. Khoang tàu cũng sáng dần theo. Không ai kéo giùm cánh cửa kính nên tôi đành nhìn những mảnh trời trôi dưới mặt ruộng xâm xấp nước.
Dù sao thì tàu vẫn đang chạy. Xình xịch xình xịch.
